...پيشروان سبك تريپ هاپ پس از هفت سال سكوت
مروري بر آلبوم هليگولند اثر مسيو اتك-
نویسنده: پدرام موبدی
2010 آپريل
پيشروان سبك تريپ هاپ1پس از هفت سال سكوت دوباره بازگشتند. حال سوال اين است كه بايد تعجب كنيم و مشعوف شويم يا خير؟ با وجود حضور نسبتاً پراكنده و گاه گاه آنها در عرصه موسيقي، تنها گروه هاي اندكي هستند كه توانايي نگهداري سنديكاي طرفداران خود را دارند. موسيقي هم اكنون بيش از اندازه گسترده و بي در و پيكر شده است. به هر كجا كه نگاهي اندازيم عده اي در حال عرضه محصول متوسط خود به شما هستند. حتي اگر گروه مورد علاقه شما فعلاً به تعطيلات رفته است و در دسترس نيست، (يا اگر همچون مسيو اتك، فيونا اپل يا تول2علاقه مند به اين كار مي باشد) هميشه غربالي از گروه هاي مشابه هستند كه مي توانيد خود را با آنها مشغول كنيد. چطور است مدتي مغز خود را با تي وي آن د راديو3فرسايش دهيم؟ يا ببينيم آيا تريكي4 هنوز مي خواند؟ چرا مسيو اتك بيشتر منتظر نشد تا ركورد يازده ساله پورتيس هد5 را بشكند؟ يا دل مشغولي هاي ديگر! اما الگوريتم «غيبت» اغلب راه حلي همراه با ريسك است. پورتيس هد توانست طرفداران خود را راضي نگاه دارد. فيونا اپل هميشه استفاده بهينه از تعطيلات خود مي كند و در نتيجه من اكنون منتظر آلبوم بعدي وي نيز هستم. در واقع منتظر اين آلبوم مسيو اتك هم بودم! پس ناگهان چه شد؟
اعضاي ثابت گروه، يعني 3دي و ددي جي6همواره مولد حسي تعليقي آميخته با تاريكي و زيبايي بوده اند و با هر آلبوم اين حس، تغيير قابل ملاحظه اي كرده است. در نتيجه هر آلبوم تازه به بازار آمده از مسيو اتك در عين تعجب متفاوت و در عين حال اصالتاً مسيو اتك است. هيچ گروهي سنخيتي با آنها ندارد، نقطه! اگر هم داشته باشد با انتقاد و استهزاي عظيمي روبرو خواهد شد. آلبوم پروتكشن7سال 95 با تمايلات آر اند بي8خود، خط خود را از اولين آلبوم گروه، بلو لاينز9(خطوط آبي) جدا كرد. در مقابل آلبوم بعدي در سال 97 يعني شاهكار كابوس وار مزنين10، پروتكشن همچون روياي شيريني بود. مزنين تبديل به يكي از پديده هاي تاثيرگذار دهه شد. سال 2003، آلبوم هاندردث ويندو11(صدمين پنجره) برزخي سايكدليك بود. كمي بلاتكليف، اما با كيفيت ضبطي بالا و ميكسي حرفه اي و پرلايه. و حالا هليگولند12را در دست داريم، اما اين بار با يك جهش انقلابي در موسيقي الكترونيك در دنيا، يا حداقل جهشي در سبك تريپ هاپي كه خود گروه آن را از آن خود مي نامد روبرو هستيم. در نهايت متاسفانه هليگولند نيازهاي اين دنياي مدرن را برطرف نمي كند.
حال كه شخصاً معتقدم مسيو اتك دچار افت شده است و رقابت را به جوانتر ها واگذار كرده است بايد منتظر ناسزاهاي زيادي باشم: «كدام رقابت اي كوته فكر؟ هيچ رقابتي وجود ندارد. كي مي خواهيد اين چيزها را درك كنيد؟» و بعد من بايد پاسخ دهم «بله بله. البته زياد مهم نيست. حق با شماست.» آيا روح من به همين سادگي در مقابل هليگولند استقامت مي كند؟ به هر حال اينگونه نيست و دلايلي هم دارم: اجازه دهيد با سياست هاي انتشار آلبوم شروع كنيم. آيا واقعاً لازم بود قبل از بيرون آمدن آلبوم با يك اي پي بخش بزرگي از ذوق و شوق شنونده را تخريب كنند؟ اين اي پي با نام اسپليتينگ د اتم13(شكافت اتمي) چند ماه قبل از آلبوم اصلي منتشر شد و از ميان چهار ترانه موجود در آن، سه تاي آنها بر روي آلبوم اصلي بدون تغيير حضور يافتند. آيا بعد از هفت سال انتظار اينگونه طرفداران خود را نويد مي دهيد؟ من كه كاملاً اشتهاي خود را از دست دادم. شما را نمي دانم.
بعد مي رسيم به روش كارلوس سانتانايي14فروش براي اين ديسك: خوانندگان ميهمان. البته اين مقوله تا زماني كه استعدادهاي همديگر را لكه دار نكنيد هيچ مشكلي ندارد. هشت ترانه از ده ترانه موجود در هليگولند با خوانندگان ميهمان است. بياييد با نمونه هاي خوب شروع كنيم: در صدر آنها هوراس اندي15قرار دارد كه با گروه غريبه نيست. شايد صداي لرزان و شيشه اي او قبلاً شما را در آلبوم هاي قبلي تحت تاثير قرار داده باشد. همكاري دوباره با او خبر بسيار خوبي است. انتخاب ميهمان خوب بعدي كمي هم سياستمدارانه بوده است. اين شخص از گروهي است كه از ظرف چند سال گذشته شايد توانسته باشد غيبت مسيو اتك را پر كرده باشد. ترانه اول آلبوم با همراهي تونده آده بيمپه16از گروه تي وي آن د ريديو است. 3دي و ددي جي ظاهراً مي دانند با رقبا بايد چكار كرد. و راه حل آن دوستي با آنهاست. اين ترانه با نام «پري فور رين»17(براي باران دعا كنيد) يكي از بهترين ترانه هاي آلبوم است. با كمال احترام، ساير ميهمانان موش هايي گرسنه در پاركينگ هاي خالي هستند! گاي گاروي18از گروه البو19با شش هاي ترك خورده اما گرم خود در ترانه «فلت آو د بليد»20(پشت تيغ) واقعاً دست كم گرفته شده است و كاري كه ديمون آلبارن21(خواننده گروه هاي موفقي همچون بلر22در دهه نود و گوريلاز23در هزاره سوم) بر روي ترانه «ستردي كام سلو»24(شنبه آهسته مي آيد) انجام داده، سه برابر بهتر و قوي تر از آن را براي يكي از پروژه هاي ماندگار خود به نام دگود د بد اند د كوئين25(خوب، بد و ملكه) و يا آلبوم ثينك تنك26(اتاق فكر) گروه خودش بلر انجام داده است. مارتينا توپلي-برد27بر روي دو ترانه متوسط مي خواند. مسيو اتك همواره در راستاي نيل به اهداف خود نياز به خواننده زن داشته است. ترانه اي به زيبايي «تير دراپ»28(قطره اشك، از آلبوم مزنين) بدون صداي لطيف اليزابت فريزر29هيچ جلوه خاصي ندارد. صداي تريسي ثورن30(از گروه اوريثينگ باد د گرل31) بر روي ترانه «پروتكشن»32(حفاظت) نيز همين وضعيت را دارد. البته سنيد اوكانر33را نيز فراموش نكنيم. به نظر من توپلي برد گزينه مناسبي براي يك ترانه از مسيو اتك نيست. اما هوپ سندوال34ايده بدي نبود و به پيامد آن «پردايز سيركس»35(سيرك بهشت) هم ترانه قابل قبولي است.
شكايت سوم من، كه كمي هم ممكن است ناعادلانه باشد، محيط خاموش و متروك آلبوم است. البته ممكن است اين برداشت را داشته باشيد كه همين امر تفاوت هلي گولند با ساير كارهاست. ترانه «اطلس اير»36(هواي اطلس) انصافاً بد نيست، اما آيا فضاي آن بيش از اندازه گسسته و ساكت نيست؟ آيا براي ترانه اي كه خود شخص 3دي بر روي آن صداگذاري كرده انتظار بيشتري نمي رود؟ تا به حال، هر بار او به پشت ميكروفون قدم گذاشته بود، آن ترانه محكوم به پيروزي بوده است. مسيو اتك خالص! اما در اينجا پنداري تنها با خود تمرين مي كند و منتظر است قهوه ساير ميهمانان تمام شود.
در آخر مي توان گفت، هلي گولند براي باري ديگر متفاوت است. مسيرهاي ديگري را براي رسيدن به ما پيموده است و با نقدهاي متفاوتي روبرو شده است. هنوز هم به آن گوش خواهم داد و به دنبال زيبايي هاي آن خواهم گشت. اما شايد اين صداها متعلق به ده سال پيش بوده باشند. شايد در زماني كه مسيو اتك بيكار بوده است و يا به فكر توليد آلبوم بهترين هايشان در سال 2005 بوده اند، بقيه خيلي مث-راك37و الكترونيك هاي نا موزون و پيچيده گوش داده اند. به هر حال بازهم نا اميد نيستيم.
تاريخ انتشار: 9 فوريه 2010
كمپاني ضبط: ويرجين ركوردز
مدت زمان: تقريباً 53 دقيقه
لينك ها
خريد آلبوم هلي گوليند از طريق آمازون
سايت رسمي مسيو اتك
مسيو اتك بر روي MySpace
Pedram Mobedi is the proprietor of This Winki's.
1 Trop-hop
2 Massive Attack, Fiona Apple, Tool
